Gruntowa pompa ciepła (typu solanka-woda lub glikol-woda) to najbardziej zaawansowane i stabilne urządzenie grzewcze dostępne na rynku. W przeciwieństwie do pomp powietrznych, urządzenie to pobiera darmową energię termiczną zakumulowaną w ziemi, wykorzystując tzw. dolne źródło – system rur zakopanych płytko na dużej powierzchni działki (kolektor poziomy) lub wprowadzonych głęboko w ziemię (sondy pionowe). Ponieważ temperatura gruntu na głębokości kilkunastu metrów jest stała przez cały rok i wynosi około 8-10°C (niezależnie od tego, czy na zewnątrz jest +15°C czy -20°C mrozu), gruntowa pompa ciepła pracuje zawsze z najwyższą, niezmienną sprawnością. Gwarantuje to absolutnie najniższe możliwe rachunki za ogrzewanie i ciepłą wodę oraz otwiera drogę do niemal darmowego, pasywnego chłodzenia budynku w trakcie letnich upałów.
Pompy powietrzne zdominowały rynek ze względu na niższą cenę zakupu i łatwość montażu, ale to technologia gruntowa pozostaje niedoścignionym wzorem efektywności w inżynierii grzewczej.
Główne przewagi inwestycji w pompę gruntową to:
Mroźna zima to moment, gdy dom potrzebuje najwięcej ciepła. Pompa powietrzna w temperaturze -15°C traci na wydajności. Pompa gruntowa ma do dyspozycji ziemię o stabilnej temperaturze, co sprawia, że jej sprawność zawsze pozostaje na mistrzowskim poziomie, redukując pobór prądu do absolutnego minimum.
Układ gruntowy pozbawiony jest jednostki zewnętrznej z wentylatorem (agregatu). Nie ma problemu z hałasem za oknem sypialni, sporów z sąsiadami o decybele czy szpecenia elewacji budynku. Cała maszyneria znajduje się w wygłuszonej obudowie w kotłowni.
Latem pompa obiegowa wymusza krążenie wody w podłodze i oddaje nadmiar ciepła z domu wprost do chłodnej ziemi, pomijając całkowicie pracę drogiej sprężarki. Zyskujesz przyjemny chłód za cenę pracy jednej żarówki!
Instalacja dolnego źródła (rury w ziemi) wykonywana jest na kilkadziesiąt lat. Same sprężarki w pompach gruntowych również żyją znacznie dłużej niż w powietrznych, ponieważ pracują w stabilnych, cieplarnianych warunkach bez ekstremalnych wahań ciśnień i temperatur.
Wybór sposobu, w jaki pompa ciepła będzie czerpać energię z ziemi, to kluczowa decyzja rzutująca na koszty instalacji, wydajność systemu oraz możliwość zagospodarowania Twojego ogrodu.
| Cecha systemu | Kolektor pionowy (Odwierty głębinowe) | Kolektor poziomy (Wężownica w gruncie) |
|---|---|---|
| Wydajność zimą (COP) | Najwyższa i niezwykle stabilna. Na głębokości ok. 80 m temperatura to zawsze ok. 10°C. | Spadająca pod koniec zimy. Płytki grunt wychładza się i przemarza pod koniec sezonu grzewczego. |
| Wymagana przestrzeń | Minimalna. Wystarczy kilka metrów kwadratowych na wywiercenie głębokich otworów. | Ogromna. Wymaga rozkopania działki o znacznej powierzchni |
| Koszt instalacji | Wysoki. Wymaga użycia ciężkiej wiertnicy oraz przygotowania projektów geologicznych. | Umiarkowany. Wymaga najczęściej wynajęcia standardowej koparki i zdjęcia wierzchniej warstwy ziemi (ok. 1,5 m). |
| Zagospodarowanie terenu | Brak ograniczeń. Nad odwiertami można zbudować podjazd z kostki brukowej lub posadzić duże drzewa. | Duże obostrzenia. Nad kolektorem nie wolno kłaść betonu (ziemia musi czerpać słońce i deszcz) ani sadzić drzew o głębokich korzeniach. |
| Chłodzenie pasywne latem | Doskonałe. Ziemia na dużej głębokości pozostaje stale chłodna, absorbując ciepło z domu. | Ograniczone. Płytki grunt potrafi się nagrzać w trakcie upałów, tracąc zdolność chłodzenia. |
Kluczowy wniosek: Chociaż kolektor poziomy kusi zauważalnie niższą ceną na etapie budowy, to odwierty pionowe są bezdyskusyjnie rozwiązaniem technologicznie lepszym, bardziej niezależnym od pogody i gwarantującym pełną wolność w aranżacji wymarzonego ogrodu.
Wykonanie pompy gruntowej z kolektorem pionowym to inwestycja wymagająca specjalistycznego sprzętu i wiedzy geologicznej.
Odwierty głębinowe (najczęściej do 100 m) to ingerencja w ziemię podlegająca prawu geologicznemu. Uprawniony geolog przygotowuje specjalny Projekt Robót Geologicznych (PRG), który zgłasza się w starostwie.
Na wyznaczone miejsce wjeżdża profesjonalna wiertnica na gąsienicach. W zależności od zapotrzebowania cieplnego domu wykonuje się od 1 do nawet kilku otworów.
W wywiercone otwory natychmiast wpuszcza się podwójne rury z tworzywa sztucznego (sondy U-kształtne). Cały otwór od samego dołu aż po wierzch wypełnia się masą termoprzewodzącą (iniekcyjną), by rura idealnie odbierała ciepło ze skał i wód podziemnych.
Rury ze wszystkich wykonanych odwiertów łączą się w specjalnej studni rozdzielaczowej ukrytej zazwyczaj pod trawnikiem. Cały układ zalewa się niezamarzającym płynem (roztworem glikolu).
Rury z glikolem wprowadzane są przez fundament do budynku. Instalator wpina je do jednostki pompy ciepła, wykonuje odpowietrzanie układu, konfiguruje automatykę i uruchamia system.
