Tynk cienkowarstwowy to wierzchnia, dekoracyjno-ochronna warstwa w systemach ociepleń budynków (ETICS). Nakłada się go zazwyczaj na grubość kruszywa (od 1,5 mm do 2,5 mm) bezpośrednio na zagruntowaną warstwę kleju z zatopioną siatką zbrojącą. Jego zadaniem jest nie tylko nadanie budynkowi docelowego koloru i faktury (najpopularniejsze to "baranek" i "kornik"), ale przede wszystkim ochrona całego systemu ocieplenia przed niszczącym wpływem warunków atmosferycznych – deszczem, śniegiem, promieniowaniem UV oraz skrajnymi zmianami temperatur. Wybór odpowiedniej bazy chemicznej tynku decyduje o tym, czy elewacja będzie "oddychać", czy będzie odporna na porost glonów oraz czy z biegiem lat zachowa swój pierwotny, czysty wygląd.
Nałożenie tynku to zwieńczenie wielotygodniowych prac elewacyjnych. Błąd na tym etapie mści się w postaci wyblakłych kolorów, pęknięć lub zielonych wykwitów od strony północnej po zaledwie 2-3 sezonach.
Kluczowe właściwości nowoczesnych tynków elewacyjnych to:
Najlepsze tynki działają jak liść lotosu. Krople deszczu nie wsiąkają w powłokę, lecz spływają po niej, zmywając przy okazji osiadły kurz i brud ze spalin.
Jeśli ocieplasz dom wełną mineralną lub posiadasz starszy budynek, tynk musi przepuszczać parę wodną z wnętrza domu na zewnątrz. W przeciwnym razie woda skropli się pod tynkiem, doprowadzając do jego odparzenia i odpadnięcia.
Nowoczesne mieszanki są fabrycznie zabezpieczane aktywnymi biocydami, które uniemożliwiają zarodnikom grzybów, mchów i glonów rozwój na chropowatej strukturze elewacji.
Tynk musi być na tyle elastyczny, by kompensować tzw. naprężenia termiczne (nagrzewanie się ściany latem i kurczenie nocą), nie ulegając przy tym mikropęknięciom (pajęczynkom).
Podział tynków opiera się na rodzaju użytego w nich spoiwa. To ono definiuje ich trwałość, cenę i przeznaczenie.
| Rodzaj tynku | Baza (spoiwo) | Paroprzepuszczalność | Odporność na brud / Glony |
|---|---|---|---|
| Akrylowy | Żywice akrylowe | Bardzo niska (nie oddycha) | Niska (elektryzuje się, przyciąga kurz) |
| Mineralny | Cement i wapno | Bardzo wysoka | Średnia (wymaga pomalowania farbą elewacyjną) |
| Silikatowy (Krzemianowy) | Szkło wodne potasowe | Wysoka | Wysoka (wysokie pH naturalnie niszczy glony) |
| Silikonowy | Żywice silikonowe | Wysoka | Najwyższa (hydrofobowy, samoczyszczący z deszczem) |
| Hybrydowy (Silikatowo-silikonowy) | Mix szkła wodnego i żywic | Dobra | Bardzo dobra |
Praca z tynkami zewnętrznymi wymaga od ekipy zgrania w czasie. Całą jedną ścianę domu trzeba otynkować w jednym cyklu (bez przerw), by na elewacji nie było widać brzydkich "odcięć" (miejsc połączenia suchego i mokrego materiału).
Wyleżaną i suchą warstwę kleju z siatką (zazwyczaj musi schnąć minimum 3-4 dni) maluje się specjalnym gruntem podtynkowym (często barwionym pod kolor docelowego tynku, by zniwelować ewentualne prześwity).
Rusztowania bezwzględnie zasłania się gęstymi siatkami. Bezpośrednie, palące słońce lub porywisty wiatr wysuszą tynk zbyt szybko, co doprowadzi do jego spękania i trudności w zatarciu. Prace wykonuje się w temperaturze od +5°C do +25°C.
Zespół pracowników przy użyciu pac z pacy nierdzewnej nakłada masę tynkarską równomiernie na ścianę. Tynk "ściąga się" dokładnie do grubości największego ziarna kruszywa zawartego w wiadrze (np. 1,5 mm).
Bezpośrednio za osobami nakładającymi, podążają pracownicy zacierający. Używając płaskich pac z tworzywa sztucznego, wykonują oni okrężne ruchy na mokrym tynku. Ziarna kruszywa toczą się pod pacą, tworząc charakterystyczną i gęstą strukturę "baranka" (lub strukturę ryflowaną "kornika", jeśli ruchy są pionowe/poziome).
